E nyɔ‚ mɛ ce lɛ! Ðó un nyí mɛ e nɔ sà fɛ́n lɛ é wutu ɔ, un ko mɔ nǔkanbyɔ gègě dó lee fɛ́n nɔ wà nǔ dó jɔhɔn wu gbɔn é wu. Mi nú mǐ ni gbéjé xota ɖagbeɖagbe enɛ kpɔ́n tlɔlɔ.
Nukɔntɔn ɔ, etɛ ka nyi zojiji? Zojiji ɔ‚ lěe agbaza mitɔn nɔ wà nǔ gbɔn hwenu e mi gblewu‚ azɔnkwín ɔ‚ aló xomɛsin mitɔn ɖe e. É cí nǔ e nɔ xlɛ́ ɖɔ nǔ ɖé ɖò jijɛ wɛ é ɖé ɖɔhun, bo nɔ cyɔn alɔ kan e gblé lɛ é jí lobo nɔ lɛ́ jla ye ɖó. Nú a gblewu ɔ, agbaza towe nɔ sɛ́ kàn wewé lɛ kpo nǔ ɖevo lɛ kpo dó fí e wu gblewu we ɖè é. Enɛ sixú dɔn zojiji sín wuntun lɛ wá: myɔ‚ jĭ‚ zozo‚ kpodó wuvɛ kpó.
Dìn ɔ, mi nú mǐ ni ɖɔ xó dó kanlin lɛ jí. Muscle tape, e è nɔ lɛ́ ylɔ ɖɔ kinesiologie tape é nyí nǔ e nɔ dlɛn bo nɔ tɛ́ nǔ dó agbaza towe wu é ɖé. É cí band-aid ɖé ɖɔhun có é nɔ wà nǔ gègě hú mɔ̌. Mɛ e bló azɔn nukɔntɔn ɔ ɖò xwè 1970 lɛ mɛ é wɛ nyí dotóo Japon tɔn e nɔ nyí Kenzo Kase é. Sín hwenɛnu ɔ, é ko gbakpé tawun ɖò lɔnyiji-fɔnkan-yihundatɔ́ lɛ, agbazazɔ́watɔ́ lɛ, kpo mɛ e nɔ ba wuvɛ̌sexámɛ hwɛhwɛ lɛ é kpo tɛntin.
Enɛ wu ɔ, nɛ̌ kanlin lɛ ka nɔ wà nǔ dó zojiji wu gbɔn? Ali klewun ɖé lɛ tíìn.
Ali taji ɖokpo wɛ nyí ɖɔ è ni bló bɔ hun na nɔ sà ganji. Nú mi sá kàn dó fí e xú ɔ fyɔ́ ɖe ɔ‚ e sixú ze agbaza ɔ yi ji dɛdɛ. Enɛ nɔ zɔ́n bɔ tɛnmɛ kpɛví ɖé nɔ tíìn ɖò agbaza ɔ kpo nǔ e ɖò dò tɔn lɛ é kpo tɛntin. Enɛ wu ɔ, hun sín kan e ɖò xá enɛ mɛ lɛ é nɔ ɖó tɛnmɛ gègě bo na gbló ada bo lɛ́ xú. Hun e nɔ sà ganji é nɔ zɔ́n bɔ jɔhɔn kpo nǔɖuɖu kpo sixu yì xú e ɖò zozo wɛ lɛ é mɛ, bɔ enɛ nɔ d’alɔ bɔ azɔn ɔ nɔ gbɔ. Bɔ hwenu e agbaza ɔ yawu gbɔ azɔn ɔ‚ zojiji ɔ nɔ yawu ɖekpo. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, enyi afɔkpo towe xú bɔ a sɔ́ fɛ́n dó bló na ɔ, hun e nɔ sà ganji é sixu ɖè jĭ ɔ kpò, bɔ a na yawu gbɔ azɔn. A sixu kpɔ́n nǔkplɔnkplɔn e gɔ́ngɔ́n d’eji dó xota enɛ jí lɛ é ɖò .4-tɛnkpɔndfgsdfg.
Ali ɖevo e nu kanlin lɛ nɔ wà nǔ dó zojiji wu ɖè é wɛ nyí lee é nɔ wà nǔ dó lymphatique wu gbɔn é. Nǔ e nɔ hɛn hun wá lɛ é wɛ nɔ ɖè nǔ kwijikwiji lɛ, aɖǐ lɛ kpo sìn e nɔ gɔ́ngɔ́n lɛ é kpo sín agbaza mɛ. Nú zozo ɔ, hwɛhwɛ ɔ, sìn nɔ kplé ɖò fí e zozo ɔ ɖè é. Muscle tape sixu d’alɔ bɔ linfín ɔ na nɔ sà gbɔn lanmɛ. Enyi é dɔn agbaza ɔ dɛ̌dɛ̌ ɔ, é nɔ dó wusyɛn lanmɛ nú sìn e nɔ hɛn agbaza mɛtɔn lidǒ é bɔ é nɔ sɛ̀ tɛn, bɔ enɛ nɔ d’alɔ bɔ sìn e gɔ́ngɔ́n é nɔ tɔ́n, bo nɔ lɛ́ ɖè jĭ kpò. Enɛ wu ɔ, enyi a hɛn alin hlɔnhlɔn ɖò wezun kínkán nú táan gegě gudo ɔ, è na sɔ́ fɛ́n dó agbaza towe jí bɔ é na d’alɔ we bɔ é na ɖè sìn enɛ e gɔ́ngɔ́n é síìn ganji.
Kan lɛ sixú lɛ́ ɖ'alɔ ɖò wuvɛ̌sexámɛ mɛ‚ bɔ é cá kàn tlɔlɔ xá zojiji ɔ ǎ. Wuvε ɔ‚ zojiji sin wuntun ɖe wɛ‚ lobɔ nu mi ɖo wuvɛ se wɛ ɔ‚ agbaza mitɔn sín adohu adohu sixú sukpɔ‚ lobɔ enɛ sixú hɛn zojiji ɔ ɖiɖi. Nǔ e è nɔ sɔ́ dó bló xú lɛ na é sixu d’alɔ xú lɛ kpo xú lɛ kpo kpɛɖé bo lɛ́ hɛn ye ɖó te, bɔ enɛ sixu ɖè wuvɛ̌ ɔ kpò. Nú a ma sɔ́ nɔ sè wuvɛ̌ sɔmɔ̌ ǎ ɔ, agbaza towe nɔ ɖò adohu adohu jí kpɛɖé, bɔ enɛ sixu wà nǔ ɖagbe dó zojiji ɔ wu. É cí xósin ɖé ɖɔhun - wuvɛ̌ kpɛɖé nɔ xlɛ́ ɖɔ adohu adohu kpɛɖé, bɔ adohu adohu kpɛɖé sixu zɔ́n bɔ è na ɖó linlin e sɔgbe é ɖé.
Din ɔ, mi nu mi na kpɔn - gbɛmɛ kpɔndewu nugbo ɖe lɛ. Un ko bló bɔ axisinɔ lɛ wá gɔ̌n ce bo ɖɔ tan jiwǔ lɛ nú mì. Lɔnnyinyitɔ́ ɖé gblewu ɖò abɔta. É ko ɖò zojiji kpodó wuvɛ kpó ɖí xwi xá wɛ sín azan gegě ɖíe. Ee é jɛ nǔ e nɔ hɛn agbaza mǐtɔn ɖó te é zán jí gudo é ɔ, é ɖó ayi wu ɖɔ è ɖè jǐ tɔn kpò tawun ɖò azǎn yɔywɛ ɖé vlamɛ. Wuvɛ̌ ɔ lɛ́ wá syɛn d’eji, bɔ é yawu lɛ́vɔ jɛ azɔ̌kplɔnmɛ tɔn jí.
Asixɔntɔ́ ɖevo ɖó afɔkpo sín tagba e ma nɔ gbɔ ǎ é ɖé. Zojiji e ɖò afɔkpo tɔn mɛ é nɔ ɖò jiji wɛ hweɖebǔnu e é na ɖi zɔnlin nú táan gegě é. É jɛ fɛ́n mǐtɔn zán jí bo na dó cyɔn alɔ jǐ tɔn. É nyí ɖɔ é ɖè hwɛhwɛ e è nɔ bló bɔ è nɔ j’azɔn é kpò ǎ, loɔ, hwenu e è nɔ j’azɔn é ɔ, é nɔ lɛ́ syɛn d’eji ǎ.
Amɔ̌ é ɖò taji ɖɔ è ni tuùn ɖɔ muscle tape kún nyí amasin majiki tɔn ɖé ó - bǐ. É nɔ w’azɔ̌ hugǎn hwenu e è zán ɖò tuto nukúnkpédómɛwu tɔn ɖaxó ɖé mɛ é. Kpɔ́ndéwú ɖé ɖíe‚ nú a gblewu syɛnsyɛn ɔ‚ a ɖo na ba wěɖexámɛ dotóoxwé tɔn ɖò dotó aló mɛ e nɔ kpé nukún dó agbaza wu lɛ é gɔ́n. Muscle tape sixu nyí nǔ ɖagbe ɖé bo na gɔ́ nú nukúnkpédómɛwu ɖevo lɛ ɖi gbɔjɛ, laglasi, hlɔnhlɔn ɖiɖó, kpo jǐ yiyi kpo (RICE).
Enyi a ɖò tamɛ lin dó xú e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu é zinzan jí wɛ hǔn, wěɖexámɛ klewun ɖé lɛ ɖíe. Nukɔntɔn ɔ, hɛn dó ayi mɛ ɖɔ a klɔ́ anyǔ e a na sɔ́ fɛ́n ɔ dó é bo xúxú. Enɛ nɔ d’alɔ bɔ kasɛti ɔ nɔ tɛ́ ganji. Wegɔ ɔ, xwedó wlɛnwín e sɔgbe bɔ è na zán lɛ é. Ali vovo nu wɛ è sixu tɛ́ nǔ dó, bɔ é na sín fí e agbaza ɔ ɖè é kpo lee è gblewu mɛ gbɔn é kpo wu. A sixu mɔ nǔkplɔnmɛ gègě ɖò Ɛntɛnɛti jí bo xlɛ́ lee a na wà nǔ gbɔn é ganji.
Ðó un nyí mɛ e nɔ sà fɛ́nnú lɛ é wutu ɔ, un yí wǎn nú nǔ ɖagbeɖagbe - lɛ nina mɛ tawun. È sɔ́ nǔ e ɖò jǐ lɛ é dó bló fɛ́n mǐtɔn na, bɔ ye nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu ǎ, bo nɔ lɛ́ nɔ ayǐ kaka sɔyi. É sixu dlɛn kpo agbaza towe sín nǔwiwa lɛ kpo, bo ma ka na hɛn hlɔnhlɔn e é ɖó bo nɔ tɛ́ nǔ dó nǔ wu é bú ǎ. A na bo nyí lɔnyiji-fɔnkan-yihundatɔ́ ɖé bo ɖò biba na ɖè zojiji kpò wɛ ɖò ayihun ɖaxó ɖé gudo alǒ mɛɖé ɖò xwi ɖí xá zojiji e ma nɔ fó ǎ é ɖé wɛ ɔ, fɛ́n mǐtɔn sixu nyí nǔ ɖagbe ɖé.
Enyi a jló na tuùn nǔ gègě dó fɛ́n mǐtɔn wu alǒ jló na bɛ́ xóɖɔɖókpɔ́ ɖé dó nǔxixo jí hǔn, ma gɔn xó ɖɔ xá mǐ ó. Mi ɖo fi hwebinu bo na yigbe nu nukanbyɔ mitɔn lɛ lobo na d'alɔ mi bɔ mi na mɔ nu e sɔgbe kpodo hudo mitɔn lɛ kpo.
Ðò vivɔnu ɔ, fɛ́n e è nɔ sɔ́ dó bló xú na é sixu wà nǔ ɖagbe dó jɛmɛji wu gbɔn hun e nɔ sà ganji é ɖiɖó, hlɔnhlɔn e nɔ hɛn agbaza mɛtɔn lidǒ é ɖiɖó, kpo wuvɛ̌ e è nɔ sè é ɖiɖekpo kpo gblamɛ. É nyí azɔwanú ɖé bɔ é bɔkun bo ka nɔ w’azɔ̌ ganji, bo sixu nyí nǔ xɔ akwɛ ɖé bo na gɔ́ nú lanmɛ na nɔ ganji kpo lanmɛ na nɔ ganji towe kpo. Enɛ wu ɔ, etɛwu a ma ka na tɛ́n kpɔ́n bo mɔ lè e ɖ’emɛ lɛ é hwiɖesunɔ ǎ?
Nǔ e è mɔ lɛ é
- Kase K, Wallis J, Kase A. Kinesio Wlɛnwín Ɖiɖe Tɔn: Azɔwiwa Dotóoxwé tɔn kpo Ayihunxixo kpo Tɔn Elastiku Tɔn E Nɔ Ðɔ Nǔ Dó Azɔn Wu É . 3rd ed. Kinesio Gbɛ̌ta E Nɔ Kpé Nukún Dó Kasɛti Wu É Ðò Togudo; Xwè 2012 tɔn.
- Bandy WD, Irion JM, Briggler M. Nǔ e hwenu kpo jɔhɔn kpo nɔ wà dó xú lɛ sín ga jí ɖò mɛxomɔ lɛ mɛ é. Fízi Tɛ . 1997 Avivɔsun;77(8):849 - 57.
