Hee ɖo finɛ! Ðó un nɔ sà bɛ̌ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é wutu ɔ, hwɛhwɛ ɔ, è nɔ kàn nǔ tɛnmɛ tɛnmɛ byɔ mì dó nǔ e mǐ nɔ sà lɛ é wu. Nukanbyɔ ɖokpo e nɔ tɔ́n kpɛɖe ɔ wɛ nyi ɖɔ, "E ka sixu zan crepe bandage ɖo akpà e ɖo nuvo lɛ ji a?" Ganji, mi nú mǐ ni ba dò nú xóta elɔ bo ba xósin ɔ.
Nukɔntɔn ɔ, mi nú mǐ ni ɖɔ xó dó nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe bandage é jí. Bandage crepe ɔ, avɔ e è lɔn é ɖé wɛ bo nɔ dlɛn bo nɔ hɛn nǔ cí mɔ̌. È nɔ yawu zán nú nǔ vovo lɛ, ɖi alɔdómɛ nú xú lɛ, jĭ ɖiɖekpo, kpo nǔ e è nɔ dó blá nǔ na lɛ é ɖiɖó ɖò tɛn yetɔn mɛ kpo. Nǔ e è nɔ sɔ́ dó bló blá na lɛ é nɔ ɖó ɖaxó vovo, bo nɔ lɛ́ ɖó gblǒ vovo, enɛ wu ɔ, a sixu cyan ee sɔgbe xá hudo towe lɛ é.
Dìn ɔ, enyi è na zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó blá akpà e ɖò nuvo lɛ é jí ɔ, nǔ lɛ nɔ wá vɛwǔ kpɛɖé. Akpa e ɖò nuvo é ɔ, agbaza ɔ sín wɛ́n wɛ, bɔ è sixu gbò, è xò, è dó zo, alǒ akpà ɖevo lɛ wɛ na zɔ́n. Nǔ taji e nɔ ɖó linkpɔ́n nú mɛ hwenu e è ɖò nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó blá akpà e ɖò nuvo é jí wɛ é wɛ nyí ɖɔ azɔn sixu hɛn mɛ gble. Akpa e ɖò nuvo lɛ é nɔ yawu hɛn nǔvínúví lɛ kpo nǔvínúví ɖevo lɛ kpo wá, bɔ enyi è ma zán bɛ̌ ɔ ganji ǎ ɔ, é sixu wlí jɔhɔn bo na zɔ́n bɔ nǔvínúví lɛ na jì.
Enɛ wu ɔ, a ka sixu zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó blá akpà e ɖò nuvo é ɖé jí à? Xósin klewun ɔ wɛ nyí ɖɔ, é nɔ sín mɛ wu. Hweɖelɛnu ɔ, è sixu zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é, amɔ̌, enyi è ko klɔ́ akpà ɔ ganji bo lɛ́ blá nǔ ɔ gudo jɛn è na bló mɔ̌. Afɔ-ɖò-afɔ ɖé ɖíe dó lěe è na zán bláblá ɖé dó akpà e ɖò nuvo é jí bɔ é na hɛn nǔ gblé dó mɛ wu gbɔn é wu:
- Súnsún akpà ɔ: Cobonu a na sá nǔ ɖebǔ dó akpà ɔ wu ɔ, é ɖò taji ɖɔ a ni klɔ́ akpà ɔ ganji. Zǎn aɖǐ kpo sin kpo dó klɔ́ fí e akpà ɔ ɖè é dɛ̌dɛ̌‚ lobo klɔ́ ɛ ganji. Sɔ́ avɔ e mɛ́ é ɖé dó xò fí ɔ xúxú.
- Mi sá nǔ e è nɔ sɔ́ dó blá nǔ na é ɖé dó akpà ɔ jí: Enyi akpà ɔ mɛ́ bo xú ɔ, è nɔ sɔ́ nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu é ɖé dó akpà ɔ jí. Nǔ e è nɔ sɔ́ dó blá akpà ɔ na é nɔ d’alɔ bɔ è nɔ cyɔn alɔ akpà ɔ jí bonu nǔ kwijikwiji ɖevo lɛ ma wá gɔ́ na ó, bo nɔ lɛ́ zɔ́n bɔ akpà ɔ nɔ gbɔ. A sixu zán nǔ vovo e è nɔ dó blá nǔ na lɛ é, ɖi gaze, nǔ e nɔ tɛ́ nǔ dó nǔ wu é, alǒ nǔ e è nɔ sɔ́ hydrogel dó blá nǔ na é, sɔgbe xá lee akpà ɔ ɖaxó sɔ́ é kpo lee é nyí gbɔn é kpo.
- Sɔ́ fɛ́n e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó hɛn nǔ e è sɔ́ dó bló na é ɖó te: Enyi a sá fɛ́n ɔ gudo ɔ, a sixu zán fɛ́n ɖé dó hɛn fɛ́n ɔ ɖó tɛn tɔn mɛ. Bɛ̌ kpo bɛ̌ ɔ xixo dó alɔ kpo agbaza sín akpáxwé e ɖò akpà ɔ jí é kpo jí, enɛ gudo hǔn, kpɛɖé kpɛɖé ɔ, a ni w’azɔ̌ bo jɛte yì akpà ɔ jí. Kpɔ́n ɖɔ nǔ e è blá é kún syɛn dín ó, ɖó enɛ sixu ɖó hun ɔ te bo lɛ́ hɛn nǔ gblé d’eji. A ɖó na kpéwú bo na hɛn alɔví wè dó bɛ̌ ɔ glɔ́ ganji.
- Mi nɔ kpɔn akpa ɔ‚ é ɖo taji ɖɔ mi ni nɔ kpɔn akpa ɔ hwebinu bo na mɔ nu jɛ azɔnkwín ɔ wu à‚ ɖi vɔvɔ‚ jĭ‚ wuvɛ‚ aló nǔ e nɔ tɔ́n sín akpà ɔ mɛ e. Enyi a mɔ nǔ enɛ lɛ ɖě hǔn, ɖè nǔ e è blá é síìn bo yì ba dotóoxwé tlolo.
É jɛxa ɖɔ è ni tuùn ɖɔ è kún nɔ sɔ́ bɛ̌ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó ɖyɔ nukúnkpédómɛwu e jɛxa é ó. Enyi akpà ɔ gɔ́ngɔ́n, bo d’agba, alǒ hun ɖò sisa wɛ tawun ɔ, a ɖó na ba alɔdó dotóo tɔn tlolo. Mɛ e nɔ kpé nukún dó lanmɛ na nɔ ganji wu é ɖé sixu gbéjé akpà ɔ kpɔ́n lobo na ɛ azɔngbigbɔ e jɛxa é, bɔ è sixu tɛ́ akpà ɔ, atínkɛ́n e nɔ hu nǔvínúví lɛ é, alǒ nǔ ɖevo lɛ wiwa.
Gɔ́ nú afɔ e è ɖè ɖò aga lɛ é ɔ, nǔ kpɛɖé ɖevo lɛ tíìn bɔ è ɖó na hɛn dó ayi mɛ hwenu e è ɖò nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é zán wɛ ɖò akpà e ɖò nuvo é jí é:
- Sɔ́ fɛ́n alɔkpa e sɔgbe é .: È bló bandage crepe tɔn lɛ bǐ ɖó zɛ jlɛ̌ wu ǎ. È bló nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é ɖé lɛ nú mɛ bǐ, bɔ ɖevo lɛ ka nyí nǔ e è nɔ zán ɖò dotóoxwé lɛ é tawun. Nú è ɖò fɛ́n ɖé zán wɛ ɖò akpà e ɖò nuvo é jí ɔ, é ɖò taji ɖɔ è ni cyan fɛ́n e ma nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu ǎ é ɖé, bo na dó ɖè azɔn kpo nǔ e nɔ hɛn nǔ gblé dó mɛ wu lɛ é kpo kpò.
- Mi nɔ ɖyɔ bɛ̌ ɔ hwɛhwɛ .: Bo na dó bló bɔ nǔvínúví lɛ kpo jɔhɔn kpo ma na kplé ǎ ɔ, é ɖò taji ɖɔ è ni nɔ ɖyɔ bɛ̌ ɔ hwɛhwɛ. Azɔn nabi e a ɖó na ɖyɔ bɛ̌ ɔ é na sín lee akpà ɔ ɖaxó sɔ́ é kpo lee é nyí gbɔn é kpo wu, gɔ́ nú lee sìn ɔ na sà gbɔn é. Ðò kpaa mɛ ɔ, é hwe bǐ ɔ, a ɖó na nɔ ɖyɔ bɛ̌ ɔ azɔn ɖokpo ɖò kéze ɖokpo mɛ, alǒ enyi é xú alǒ hɛn nǔ kwiji ɔ, a ɖó na nɔ ɖyɔ ɛ hwɛhwɛ.
- Ma zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó blá akpà e mɛ azɔnkwín ɖè lɛ é ó .: Enyi akpà ɔ ko hɛn nǔ gblé ɔ, è na zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó bló bɔ ninɔmɛ ɔ na lɛ́ nyla d’eji. È ɖó na zán atínkɛ́n e nɔ hu nǔvínúví lɛ é kpo atínkɛn ɖevo lɛ kpo dó gbɔ akpà e mɛ azɔnkwín ɖè lɛ é, bɔ è sixu lɛ́ blá akpà dó mɛ wu alǒ é sixu ma sɔgbe ǎ.
Enɛ wu ɔ, nú è na ɖɔ xó dó xó ɔ jí ɔ, è sixu zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó akpà e ɖò nuvo lɛ é jí, amɔ̌, enyi è ko klɔ́ akpà ɔ ganji bo lɛ́ blá nǔ dó wǔ tɔn gudo jɛn wɛ. Enyi a xwedó afɔ e è ɖè ɖò aga lɛ é bo lɛ́ cɔ́ hwiɖée ɔ, a sixu zán bɛ̌ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é ɖé ɖò ayijayǐ mɛ, bo na lɛ́ wà nǔ ganji, bo na dó nɔ gudo nú azɔn ɔ.
Ðó mǐ nyí mɛ e nɔ sà fɛ́n lɛ é wutu ɔ, mǐ nɔ xwlé fɛ́n ɖagbeɖagbe gègě mɛ bɔ ye sɔgbe xá azɔ̌ vovo e è nɔ zán ɖò dotóoxwé lɛ é. Nǔ ɖagbeɖagbe lɛ wɛ è sɔ́ dó bló bɛ̌ mǐtɔn lɛ na, bɔ è bló ye bonu ye na nɔ gudo nú mɛ ganji bo lɛ́ dó gbɔ nú mɛ. A na bo nyí azɔ̌watɔ́ lanmɛ na nɔ ganji tɔn ɖé, mɛ e yí wǎn nú ayihundida lɛ é ɖé, alǒ mɛ e ɖó hudo bɛ̌ e jí è sixu ɖeji dó é ɖé tɔn bo na dó zán ayihɔngbe ayihɔngbe é ɔ, mǐ ko kpé nukún dó wǔ we.
Enyi a jló na tuùn nǔ gègě dó fɛ́n mǐtɔn lɛ wu alǒ jló na sɛ́ nǔ dó hǔn, kɛnklɛn bo ma gɔn [kan nǔ byɔ mǐ ó]. Xomɛ hun mi hwebinu bɔ mi na yigbe nu nukanbyɔ mitɔn lɛ lobo na d'alɔ mi bɔ mi na mɔ nu e sɔgbe xá hudo mitɔn lɛ e.
Ðò vivɔnu ɔ, è na zán nǔ e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é dó blá akpà e ɖò nuvo lɛ é jí ɔ, é sixu nyí ali e bɔkun bo lɛ́ nyɔ́ zán é ɖé bo na dó nɔ gudo nú azɔn ɔ, enyi a xwedó tuto e sɔgbe lɛ é bo lɛ́ cɔ́ hwiɖée ganji ɔ nɛ. Enyi a nɔ sɔ́ nǔ e è na dó blá akpà ɔ na é, bo nɔ ɖyɔ ɛ hwɛhwɛ, lobo nɔ lɛ́ kpɔ́n ɖɔ azɔn ɖé ɖò akpà ɔ jí à jí ɔ, a sixu kudeji ɖɔ akpà towe na gbɔ ganji, bɔ nǔ ɖebǔ na wá jɛ ǎ. Enɛ wu ɔ, hweɖevonu e a na ɖó akpà e ɖò nuvo é ɖé ɔ, ma ɖi xɛsi bo na hɛn alɔnu towe ján bo na yí fɛ́n ɖé ó – hɛn dó ayi mɛ ɖɔ emi zán ɖò ali ɖagbe ɔ nu kpowun!
Nǔ e è mɔ lɛ é:
- Académie Américaine de la Dermatologie. (dó). Lee è nɔ kpé nukún dó nǔ e è gbò é alǒ nǔ e è xò é wu gbɔn é. È yí ɖòƉo Ɖɔxomε ɔ, Ɖɔxomε ɔ
- Azɔxwe Mayo tɔn. (dó). Akpà kpinkpɔn: Lee è na kpé nukún dó akpà wu gbɔn ɖò xwégbe é. È yí ɖòhttps://www.mayoclinic.org/nukɔntɔn -alɔdó/nukɔntɔn{3}}alɔdó -akpà/nu taji lɛ/art-20056625
- Tutoblonunu Lanmɛ Na Nɔ Ganji Gbɛ̀ ɔ Bǐ Tɔn. (2018) Alixlɛ́mɛ dó alɔ mimɛ̌jininɔ jí ɖò lanmɛ na nɔ ganji linu: Tagba nukɔntɔn e kúnkplá ayijayǐ azinzɔnnɔ lɛ tɔn ɖò gbɛ̀ ɔ bǐ mɛ é wɛ nyí ɖɔ nukúnkpédómɛwu e mɛ́ é wɛ nyí nukúnkpédómɛwu e ɖò ayijayǐ mɛ hugǎn é. È yí ɖòhttps://www.who.int/gpsc/5may/Alixlɛ́mɛ_ɖò_Alɔ_Mimε_Ɖo_Alan_Kplɔnkplɔn_ɖo
Bo flín ɖɔ, enyi bɛ̌ mǐtɔn e è nɔ ylɔ ɖɔ crepe é jló we hǔn, [kan nǔ byɔ mǐ] kpowun bo na dó bɛ́ nǔxixa kpo xóɖɔɖókpɔ́ kpo sín tuto ɔ. Mǐ ɖò nukún ɖó wɛ ɖɔ mǐ na w’azɔ̌ xá we!4-tɛnkpɔndfgsdfg
